Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına) doğru akmasına kanama denir. Ortalama 70 kg bir kişinin vücudunda yaklaşık 5 ila 6 litre kan bulunur. Hızla gelişen ve bir litre veya daha fazla kan kaybı, şok ve ölüme neden olabilir.
Kanamanın ciddiyeti;
-kanamanın hızına,
-vücutta kanın aktığı bölgeye,
-kanama miktarına,
-kişinin fiziksel durumuna ve yaşına bağlıdır.
Nasıl İlk Yardım Yapılır
- Kanamalarda kanama yerine doğrudan bası uygulanır.
- Basınçlı bandaj, boğucu sargı (turnike) ve lokal soğuk uygulama da diğer önerilen kanama kontrolü yöntemleridir.
- Hasta/yaralı sakinleştirmeye çalışılır.
- Hasta/yaralı düz bir zemine sırt üstü yatırılır. (Bu işlem, olası bir baygınlık durumunda ortaya çıkabilecek ek yaralanmaları engeller. Ayrıca kan basıncının kontrolü ve vücudun aşağı bölgelerinde göllenen kanın dolaşıma katılmasına da katkıda bulunur).
- Eğer yaralanma hafif düzeyde ise yaralıya oturur pozisyon verilir.
- Hasta/yaralının yaşamsal fonksiyonları değerlendirilir.
- Hayatı tehdit eden ve müdahale ile kontrol edemediğiniz bir kanama varsa ve olay yerindeki tek ilk yardımcı siz iseniz, hemen 112 acil yardım numarası aranır veya aratılır.
- Hasta/yaralı mümkün olduğunca hareket ettirilmez.
- Yaralanma bölgesindeki saat, bilezik ve yüzük gibi takıları varsa çıkarılır.
- Kanama bölgesi görülemiyorsa kanamanın kaynağını bulmak için kıyafetler çıkarılarak veya kesilerek yara açığa çıkarılır.
- Hasta/yaralının kendi giysileri gibi temiz bir bez ile yara üzerine doğrudan bası uygulanır.
- Yara üzerine en az 5 (beş) dakika boyunca bası uygulanır.
- Kanama üzerindeki ilk bez ıslanırsa, yerinden kaldırılmadan üzerine ikinci bez koyularak basıya devam edilir. İlk yerleştirilen malzemenin yenisiyle değiştirilmesi, kanamayı kontrol altına almayı zorlaştıracağı gibi kontrol altındaki kanamaların da yeniden kanamaya başlamasına sebep olabilir.
- Kanama 10 dakika içinde durmazsa, ilk yerleştirilen bezin üzerine daha fazla bez eklenir ve daha geniş bir alana daha sıkı bir şekilde bastırılır.
- Doğrudan basıda kullandığımız malzemeyi sabit tutmak için basınçlı bandaj uygulanır.